Cá lóc, một giống cá khá quen thuộc đối với mỗi người con đất việt. Đây là dòng cá sinh sống trong môi trường nước ngọt, thịt của chúng ăn rất mềm và đậm đà. Mặc dù loài cá này rất phổ biến nhưng không phải ai cũng biết hết những đặc điểm và đặc tính của chúng. Bài viết hôm nay của chúng tôi, sẽ giúp các bạn có thêm những thông tin thú vị về cá lóc.
1. Nguồn gốc Cá lóc
Cá lóc là dòng cá sinh sống phổ biến ở khu vực Châu Á, nhất là khu vực Đông Nam Á và Nam Á.
Cá lóc có tên gọi gần giống với một loài cá cực độc trên thế giới, khiến cho nhiều người nhầm lẫn.
Dưới đây chúng tôi sẽ giúp các bạn làm rõ điều này.
Cá lóc tại Việt Nam có rất nhiều tên gọi như cá tràu, cá quả, cá chuối và cá tràu. Tên gọi khoa học bằng tiếng anh của cá lóc là Channa striata được tìm thấy vào năm 1793.
Cá lóc được tìm thấy ở rất nhiều khu vực như: Ấn Độ, Nepal, Pakistan, Myanma, Campuchia, Việt Nam và Thái Lan.
2. Đặc điểm của cá lóc
Cá lóc thuộc dòng cá đồng sinh sống ở vùng nước ngọt tại các khu đầm lầy và ruộng. Cá lóc là dòng có kích cỡ trung bình.
Một chú cá lóc khi trưởng thành có thể nặng từ 5 – 7kg. Tuổi thọ của cá trõn không cao, chúng chỉ sống được từ 4 – 5 năm (có những trường hợp sống được đến 10 năm).
Phần đầu của cá lóc tương đối to trông giống như đầu của con rắn. Phần miệng của cá xẻ sâu, hàm răng sắc nhọn của chúng có thể cắn chết được những dòng cá có cân nặng gấp nhiều lần chúng.
Đôi mắt trung bình, được bố trí gần trên rãnh miệng cá.
Phía dưới mang của cá là 2 vây dài và cứng. Phần vây lưng và vây hậu môn được cấu tạo từ những tia nhỏ rất mềm.
Thân hình của cá quả có màu sẫm lốm đốm đen hoặc màu đất, phần vụng có màu trắng.
3. Môi trường sống của cá lóc
Môi trường sống ưa thích của dòng cá lóc là môi trường ao, hồ, sông, suối và nhất là những vùng nước có bùn lầy và nước động.
Mùa đông chúng thường sống ở vùng nước ao hồ, đến mùa hè khi nước cạn chúng tìm đến vùng đầm lầy, bùn đất để vùi mình trong đó (tránh được ánh nắng và hiện tượng mất nước).
Tại nước ta, cá lóc được tìm thấy tại khắp các vùng đồng bằng trải dài từ miền Bắc vào đến miền Nam.
4. Cá lóc ăn gì?
Cá lóc là dòng cá ăn tạp, thức ăn của chúng khá đa dạng.
Dưới đây là một số loại thức ăn yêu thích của cá lóc: các loài cá nhỏ hơn kích cỡ của chúng (có thể là loài lớn hơn như cá chép và cá rô), ếch nhái, rắn, côn trùng trong nước, nòng nọc và các động vật giáp xác như tôm, cua.
Cá chuối thường tìm kiếm thức ăn ở khu vực xung quanh hồ, ao, ruộng và xung quanh những bãi cỏ.
Dòng cá lóc nuôi ngoài ăn những loại thức ăn như cá quả tự nhiên, chúng còn ăn thêm những dạng thức ăn công nghiệp dạng viên và dạng bột.
Khi cá mới nở (cá bột) chúng lấy chất dinh dưỡng từ noãn hoàng. Sau đó, cá bắt đầu tìm kiếm thức ăn: sinh vật phù du, loăng quăng…
Lớn hơn chúng bắt đầu ăn những loài cá và tôm tép nhỏ. Khi cá đạt khoảng 10cm thì chúng bắt đầu ăn như cá lóc trưởng thành.
5. Khả năng sinh sản ở cá tràu
Cá lóc là dòng cá có đặc điểm sinh sản khá nhanh. Một năm chúng có thể đẻ được từ 4 – 5 lần. Mỗi lần sinh sản, cá chuối có thể đẻ được khoảng 7 – 8 nghìn trứng.
Cá lóc bắt đầu mùa sinh sản từ khoảng tháng 4 – 7 hàng năm. Trước khi sinh sản, cá lóc sẽ dùng miệng lấy rong để làm tổ.
Sau khi làm xong ổ ở những bãi cỏ, đầm lầy, cá bắt đầu chu trình giao phối giữa cá đực và cái cái. Sau đó, cá cái sẽ đẻ trứng vào trong những chiếc ổ của chúng tạo ra.
Trứng của cá lóc thường có màu vàng sậm và có lớp dầu bên ngoài giúp trứng cá nổi lên trên mặt nước.
Trong quá trình đợi trứng nở, cả cá lóc đực và cá cái sẽ cùng bảo vệ trứng đến khi trứng nở thành cá bột.
6. Phân loại cá lóc
Cá lóc là một dòng cá nước ngọt có rất nhiều loại với những hương vị khác nhau.
Dưới đây là một số dòng cá lóc kiểng được nhiều người yêu thích cũng như cách phần biệt giữa cá lóc – cá nóc.
-
Cá lóc bông:
Được mệnh danh là dòng cá có kích thước lớn nhất trong các dòng cá quả.
Dòng cá này có kích thước cơ thể khi trưởng thành đạt 1,3m và nặng gần 20kg. Cá lóc bông có đặc điểm là có một dài màu đen rất đặc biệt ngăn cách phần lưng và bụng của cá.
Cá quả bông ngoài sử dụng làm thực phẩm còn được nuôi làm cá lóc kiểng.
-
Cá lóc đồng
Cá lóc đồng hay còn được gọi là cá tràu, cá sộp. Dòng cá này được sử dụng để làm nguồn thức ăn chính đối với những người dân thuộc khu vực Thái Bình Dương.
Cá lóc đồng có kích thước cơ thể nhẹ hơn so với cá lóc bông. Chúng có đặc điểm là đôi mắt lồi, phần đầu giống với rắn và thân hình đen bóng, phần bụng có màu trắng đốm đen.
Dòng cá lóc đồng được tìm thấy nhiều ở khu vực Nam Á và Đông Nam Á.
-
Cá chuối hoa
Cá chuối hoa một dòng cá thuộc họ cá lóc. Dòng cá lóc hoa (cá chuối hoa) có màu da rất đặc biệt. Toàn bộ cơ thể của chúng là hình hoa văn giống với da của con trăn.
Dòng cá này thường được tìm thấy ở khu vực Trung Quốc, Đài Loan, Hong Kong, Việt Nam (chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc cho tới Quảng Bình).
7. Hướng dẫn phân biệt cá lóc – cá nóc
Cá lóc và cá nóc, tên gọi dễ gây nhầm lẫn. Tên gọi cả 2 dòng cá này chỉ khác nhau ở âm tiết đầu tiên, đa phần người dân Việt Nam đều phát âm sai âm tiết này.
Cũng từ đây khiến nhiều người cho rằng cá quả chính là cá nóc.
Như đã nói ở trên, cá lóc là dòng cá sống ở những vùng ao hồ, nước tù. Thân hình của cá lóc thuôn dài và có phần đầu gần giống đầu rắn và không có độc.
Cá nóc (Cá nóc mít) có tên tiếng anh là Tetraodontidae, dòng cá nóc được xếp hạng là dòng cá độc thứ 2 trên thế giới chỉ xếp sau ếch độc phi tiêu vàng.
Cá nóc có hình dáng khác biệt hoàn toàn so với dòng cá nóc. Cá nóc có điểm vô cùng đặc trưng chính là phần bụng tròn to giống như quả bóng.
Phần bụng có màu trắng sọc vàng. Phần thân trên có màu đen và những đốm trắng. Dòng cá nóc cực độc này được coi là món ăn đặc sản của đất nước Nhật Bản.
8. Cá lóc làm món gì ngon?
Thịt cá lóc mềm, ngọt và dễ chế biến. Dưới đây chúng tôi sẽ giới thiệu cho các bạn một vài món ăn hấp dẫn được chế biến từ thịt cá lóc.
Cá lóc kho tộ
Cá lóc kho tộ là một trong những món ăn dân gian được nhiều người yêu thích. Món ăn này không chỉ có hương vị đặc biệt mà còn hàm lượng chất dinh dưỡng dồi dào
Cá lóc kho tộ từng vùng miền sẽ cách kho khác nhau, dưới đây chúng tôi sẽ gợi ý một vài cách kho cá lóc ngon.
-
🔥 Cá lóc kho tiêu:
Cá lóc kho tiêu, đây là món ăn được người miền Nam và miền Trung rất yêu thích. Để nấu món ăn này cần chuẩn bị: cá quả cắt khúc vừa ăn, hạt tiêu, nước hàng, ớt tươi, nước mắm.
Cá quả sau khi làm sạch ướp cùng với các loại gia vị khoảng nửa tiếng. Sau đó cho cá vào kho. Để cho cá kho ngon các bạn nên cho nhiều dầu để cá ngậy hơn.
-
🔥 Cá lóc kho nước dừa:
Cá lóc kho nước dừa đây là kiểu kho của người dân miền Nam. Món ăn này muốn ngon thì không thể thiếu cá lóc, nước dừa, ớt, nước hàng, tiêu và dầu ăn.
Cá quả cũng được ướp cùng với gia vị, tuy nhiên khi nấu thay bằng nước lã thì dùng nước dừa để kho. Khi cá chín thịt sẽ đậm và thơm hơn.
-
🔥 Cá lóc chưng tương và thịt ba rọi:
Cách kho này là đặc trưng của người miền Bắc. Nguyên liệu cần chuẩn bị: cá lóc, thịt ba rọi, tương bần, nước hàng, nước mắm, ớt tươi, giềng
Cá ướp cùng với các loại gia vị, thịt ba rọi nên chiên qua cho thơm. Sau đó trộn các gia vị và cá đem đi kho. Khi cá chín thì cá sẽ hết tanh, ăn rất ngậy và đậm đà.
Ngoài ra, cá quả cũng có thể chế biến thành rất nhiều món khác như: Cá quả kho dưa chua, nướng than hoa, kho chuối xanh, kho thịt ba chỉ, om mẻ, cá quả sốt ngũ liễu, hấp ngải cứu, kho khế , nấu măng, xào su hào…
Cá lóc hấp bầu cuốn bánh tráng
Cá lóc hấp bầu là món ăn vô cùng bổ dưỡng, để làm món ăn này cần nhiều thời gian và phải thật cẩn thận.
Nguyên liệu cần chuẩn bị: cá lóc, 1 quả bầu (nên chọn quả dài và bề ngang to), hành lá, gừng, hành tím, hạt tiêu xay, hạt nêm, dầu ăn.
Món ăn này nên sử dụng cá tràu nguyên con làm sạch và khứa thịt. Các loại gia vị băm nhỏ và ướp đều vào bề mặt cá và đợi khoảng 30 phút.
Bầu cắt dọc và chia thành 2 nửa theo tỷ lệ (30/70). Bầu gọt hết vỏ và ruột sau đó đặt cá vào trong quả bầu rồi đem hấp đến khi chín thì mang ra thưởng thức.
Cá lóc hấp bầu ăn kèm cùng với bánh tráng thì quá tuyệt vời.
Cá quả nướng trui
Cá lóc nướng trui – đặc sản của người dân miền Tây. Nguyên liệu: cá lóc nguyên con, lá chuối và rơm khô. Cá tràu sau khi làm sạch rồi xiên vào que tre để cắm xuống đất.
Sau đó ủ rơm lên cá rồi đốt rơm đến khi cá chín. Để món ăn được đẹp các bạn nên cạo bớt phần cháy ở lớp vảy cá.
Cá quả nướng trui ăn kèm cùng với bánh tráng, chuối và nước mắm me vô cùng tuyệt vời.
Cá lóc um chuối
Cá lóc um chuối món ngon không thể bỏ qua. Nguyên liệu cần chuẩn bị cho món ăn: cá lóc cắt khúc rửa sạch, chuối xanh, nghệ, mắm tôm, mẻ, hành khô, tỏi, ớt, hạt tiêu, nước mắm, hành lá, tía tô.
Cá lóc rửa sạch ướp cùng với gia vị và nghệ, hành – tỏi băm – ớt khi lên ướp cùng với cá. Cá sau khi ướp nên để khoảng 30 phút để cá ngấm gia vị.
Chuối xanh nên tách vỏ và luộc qua cho hết nhựa. Cá khi ngấm gia vị thì đem đi om, khi cá gần chín thì cho chuối xanh om cùng.
Khi cá và chuối đã chín thì cho hành lá và tía tô vào và bắc nồi ra. Khi thưởng thức món cá lóc um chuối nên ăn kèm cùng với bún và rau sống.
Ngoài các món ăn trên, cá lóc còn được chế biến thành rất nhiều món ăn hấp dẫn khác: cá tràu rang muối, quay me, hấp bia, kho thơm, hấp sả, chiên sả ớt, um măng chua, hoa chuối, xào lăn…
Cá quả nấu canh chua
Vào những buổi trưa hè oi ả, sẽ không còn gì tuyệt vời hơn việc bạn được thưởng thức một bát canh chua cá cá quả thơm ngon, hấp dẫn và bổ dưỡng.
Món ăn này sẽ khiến bữa cơm trở nên lạ miệng, khiến bạn không còn cảm thấy mệt mỏi, chán ăn.
Với cá quả nấu canh chua, bạn cần chuẩn bị những nguyên liệu bao gồm: Cá quả, cà chua, dứa chín, hành khô, thì là, các loại gia vị cần thiết (Hạt nêm, muối, hạt tiêu),…
Quy trình để có một nồi canh chua cá quả bao gồm:
+ Trước tiên, bạn rửa sạch rửa sạch cá lóc, cạo vẩy, bóp muối cho hết nhớt rồi cắt khúc vừa ăn.
+ Tiếp theo, cho cá vào 1 chiếc bát rồi đổ các gia vị như muối, bột nêm và ướp khoảng 15 tới 20 phút cho các nguyên liệu ngấm đều.
+ Cà chua rửa sạch rồi bổ làm 4, dứa chín gọt vỏ, bỏ mắt và thái lát.
+ Phi thơm hành khô rồi xào cùng với cà chua, nêm nếm với một chút bột canh và xào cùng với dứa.
+ Cho nguyên liệu vừa xào vào nồi rồi đổ nước vào ( Tùy theo số người trong gia đình mà căn lượng nước phù hợp) và đun sôi.
Sau đó cho thêm mẻ chua và bỏ cá vào, đun nhỏ lửa từ 10 đến 15 phút.
+ Sau khi cá chín, tùy vào khẩu vị mà bạn có thể cho thêm một chút ớt quả cắt lát rồi nêm lại cho vừa ăn.
Cuối cùng, bạn đổ canh ra bát, cho hành thái nhỏ và thưởng thức.
Cá lóc chiên xù
Với rất nhiều gia đình, cá lóc chiên xù có lẽ là món ăn không còn quá xa lạ. Đặc biệt là với những người con sinh sống ở khu vực tây nam bộ.
Sở hữu mùi thơm hấp dẫn cùng với hương vị bùi bùi, chắc thịt, cá lóc chiên xù đã trở thành món ăn được rất nhiều người ưa chuộng. Khiến bạn nhớ mãi, dù mới thưởng thức lần đầu.
Để có được một đĩa cá lóc chiên xù thơm ngon, nguyên liệu bạn cần chuẩn bị bao gồm: Cá lóc, bột ngô, bột chiên giòn, hành, tỏi khô, các gia vị cần thiết, bánh mỳ.
Quy trình thực hiện món cá lóc chiên xù:
+ Cũng như với rất nhiều món cá khác, việc đầu tiên khi bạn thực hiện làm món cá lóc chiên xù đó là rửa sạch, cạo vảy, bóp muối, chanh để giảm nhớt và mùi tanh.
Tuy nhiên, với cá lóc chiên xù, bạn nên để lại phần vây, đuôi cá để lúc trình bày, sản phẩm sẽ đẹp mắt hơn.
+ Dùng dao khía các đường chéo lên mình cá rồi ướp với hạt tiêu, nước mắm, hành băm khoảng 15 đến 20 phút để các gia vị ngấm đều.
+ Rắc một lớp bột ngô mỏng lên mình cá rồi lăn qua lớp bột chiên xù. Tiếp đến, bạn để cá ra đĩa rồi rắc một ít vụn bánh mỳ lên.
Với công đoạn này, bạn nên tẩm ướp cẩn thận, giúp các loại bột có thể ngấm đều, khi chiên xong, cá sẽ trở nên hấp dẫn và ngon miệng hơn.
+ Sau khi tẩm ướp xong, bạn sử dụng một chiếc chảo dầu sâu lòng đun nóng để chiên cá
Chiên theo quy trình khoảng 2 – 3 phút đầu đun to lửa rồi sau đó giảm lửa dần, khi nào cá trở nên vàng ruộm là được.
+ Khi cá chín, bạn nên chuẩn bị một bát nước chấm chua ngọt, điều này giúp món ăn của bạn trở nên chuẩn vị hơn.
Bạn chỉ cần kết hợp nước mắm, đường, chanh, tỏi..,theo tỉ lệ thích hợp là đã có được cho mình 1 bát nước chấm cá lóc chiên thơm ngon rồi đó.
9. Mua, bán cá lóc ở đâu uy tín tại Hà Nội, Tp Hcm?
Cá lóc sinh sống ở hầu hết các vùng ao hồ, đầm lầy của đất nước ta. Chính vì vậy, để tìm mua một chú cá lóc tươi sống tương đối dễ dàng.
Các bạn có thể đến các chợ cá, chợ hải sản, siêu thị hoặc các trang mạng chuyên bán hải sản để tìm mua cá quả.
10. Cá lóc bao nhiêu tiền 1kg?
Giá cá quả thường không cố định mà dao động theo mùa và kích cỡ của cá. Dưới đây chúng tôi sẽ đưa ra 1 bảng giá để các bạn có thể tham khảo:
- Cá lóc bông tươi: 150 nghìn đồng/kg.
- Cá lóc đồng tươi: 155 – 160 nghìn đồng/kg.
- Khô cá lóc: 330 – 350 nghìn đồng/kg.
Trên đây là toàn bộ thông tin về dòng cá lóc. Hy vọng rằng sau khi tham khảo bài viết này của chúng tôi, các bạn sẽ biết thêm nhiều điều về loài cá chuối thân thuộc với hầu hết các gia đình Việt Nam.
