Cách thuần chào mào không đúng ngay từ đầu sẽ khiến chim nhát lâu, nhanh xuống lửa và rất khó chơi về sau. Nhiều người mới nuôi thường nôn nóng, treo lồng sai chỗ, ép chim dạn quá sớm khiến chào mào stress, nhảy loạn, đâm đầu liên tục. Hiểu đúng cách thuần ngay từ những ngày đầu là bước quan trọng nhất để giữ chim khỏe, đứng lồng vững và bền lửa.
1. Thuần Chào Mào Là Gì? Vì Sao Phải Thuần?
Thuần chào mào là quá trình giúp chim quen dần với con người, môi trường nuôi nhốt và lồng. Chim hoang dã mới bắt về thường hoảng loạn, từ chối ăn uống, bay loạn khi có tiếng động. Việc thuần giúp chim giảm căng thẳng, chấp nhận thức ăn và dần trở nên dạn dĩ.
Lợi Ích Của Việc Thuần Chim
Chim được thuần đúng cách sẽ:
- Dạn người, không giật mình khi có tiếng động
- Hót tốt hơn nhờ tâm lý ổn định
- Ít nhát, không bay loạn trong lồng
- Dễ chăm sóc và kiểm tra sức khỏe
Thuần Đúng Giúp Chim Khỏe Và Chơi Bền
Chim được thuần tốt có thể nuôi lâu năm, phát triển giọng hót tự nhiên. Chim nhát, căng thẳng thường rụng lông, suy nhược, dễ mắc bệnh. Quá trình thuần đúng tạo nền tảng cho chim sinh trưởng khỏe mạnh.
2. Phân Loại Chào Mào Trước Khi Thuần
Chào Mào Bổi (Chim Rừng Mới Bắt)
Chim bổi là chào mào hoang dã vừa bẫy về, chưa qua giai đoạn thuần. Loại này nhát nhất, cần thời gian thuần lâu nhất (1–3 tháng). Chim bay loạn, từ chối ăn, dễ va vào nan lồng gây chấn thương.
Chào Mào Chuyền
Chim chuyền đã qua giai đoạn thuần sơ, bắt đầu quen người nhưng vẫn còn nhát. Thời gian thuần ngắn hơn (2–4 tuần). Chim ăn uống bình thường nhưng vẫn giật mình khi có tiếng động lớn.
Chào Mào Đã Thuần Sơ
Chim đã thuần sơ dạn người, đứng lồng ổn định. Loại này chỉ cần thời gian ngắn để thích nghi môi trường mới (1–2 tuần).
Mỗi loại chim cần phương pháp và thời gian thuần khác nhau. Người chơi cần nhận biết đúng để áp dụng cách thuần phù hợp.
TÌM HIỂU: Chim chào mào ăn gì để khỏe mạnh, lông đẹp quanh năm
3. Chuẩn Bị Trước Khi Thuần Chào Mào
Lồng Nuôi Phù Hợp
Lồng thuần chào mào nên có kích thước 40–50 cm chiều dài, 30–35 cm chiều rộng, 40–45 cm chiều cao. Nan lồng đủ rộng để chim quan sát nhưng không quá thoáng gây mất an toàn. Áo lồng bằng vải tối màu giúp che ánh sáng khi cần.
Cầu Đậu, Cóng Thức Ăn – Nước Uống
Cầu đậu bằng gỗ tự nhiên, đường kính 1,5–2 cm, giúp chim đứng vững. Cóng thức ăn và nước uống đặt vị trí cố định, dễ tiếp cận.
Thức Ăn Cơ Bản Khi Mới Thuần
Chim mới về cần thức ăn quen thuộc để kích thích ăn uống:
- Chuối chín nghiền nhỏ
- Cám mềm trộn nước
- Cào cào, dế sống (nếu chim chấp nhận)
Tránh thay đổi thức ăn đột ngột gây rối loạn tiêu hóa.
4. Cách Thuần Chào Mào Mới Bẫy Về (Chim Bổi)
- Che Áo Lồng 70–80% Trong Những Ngày Đầu: Che lồng giúp chim bớt hoảng loạn, giảm stress. Mở một phần nhỏ để chim nhận ánh sáng và không khí. Sau 3–5 ngày, giảm dần áo lồng.
- Treo Lồng Nơi Yên Tĩnh, Ít Người Qua Lại: Chim bổi cần môi trường yên tĩnh để phục hồi sức khỏe. Tránh treo gần khu vực đông người, tiếng động lớn hoặc thú nuôi khác.
- Cho Ăn Chuối Chín, Cám Mềm Để Chim Nhanh Hồi Sức: Chuối chín cung cấp năng lượng nhanh, dễ tiêu hóa. Cám mềm trộn nước giúp chim quen thức ăn nhân tạo. Đặt thức ăn gần cầu đậu để chim dễ tiếp cận.
- Không Mở Áo Lồng Đột Ngột, Tránh Làm Chim Hoảng: Mở áo lồng từ từ theo từng giai đoạn. Mở đột ngột khiến chim bay loạn, va vào nan lồng, gây chấn thương nghiêm trọng.
5. Các Bước Thuần Chào Mào Dạn Người
Giảm Dần Áo Lồng Theo Từng Giai Đoạn
- Tuần đầu: che 70–80%
- Tuần hai: che 50–60%
- Tuần ba: che 30–40%
- Tuần bốn: mở hoàn toàn
Quan sát phản ứng của chim. Nếu chim vẫn hoảng loạn, giữ nguyên mức che thêm vài ngày.
Tăng Dần Mức Độ Tiếp Xúc Với Người
Ban đầu, chỉ đến gần lồng khi thay thức ăn, nước uống. Sau 1–2 tuần, đứng gần lồng lâu hơn, nói chuyện nhẹ nhàng. Chim dần quen giọng nói, mùi hương của người nuôi.
Tập Cho Chim Quen Tay Người Khi Thay Cám, Nước
Đưa tay vào lồng chậm rãi khi thay cóng, tránh động tác đột ngột. Chim sẽ dần chấp nhận sự hiện diện của tay người.
Treo Chim Ở Nơi Sinh Hoạt Nhẹ Để Quen Tiếng Động
Sau khi chim đã bớt nhát, treo lồng ở khu vực có tiếng động vừa phải: phòng khách, sân, ban công. Chim quen dần với tiếng nói, tiếng bước chân, hoạt động hàng ngày.
6. Cách Thuần Chào Mào Nhanh Dạn, Đứng Lồng
- Treo Chim Gần Lồng Chim Đã Thuần: Chim đã thuần có tác dụng mẫu, giúp chim mới học cách đứng lồng, ăn uống. Khoảng cách giữa hai lồng khoảng 1–2 mét, đủ gần để chim quan sát nhưng không gây căng thẳng.
- Cho Ăn Mồi Tươi Bằng Tay: Dùng que tre dài để đưa dế, cào cào vào lồng. Chim sẽ liên kết tay người với thức ăn ngon, giảm sợ hãi. Làm điều này 1–2 lần/ngày trong tuần 3–4.
- Giữ Lịch Sinh Hoạt Ổn Định Mỗi Ngày: Thay thức ăn, nước uống vào giờ cố định. Chim cảm nhận được thói quen, giảm lo lắng. Tắm nắng vào buổi sáng, phơi nắng nhẹ chiều.
- Không Đổi Lồng, Đổi Vị Trí Liên Tục: Thay đổi môi trường khiến chim căng thẳng, kéo dài quá trình thuần. Giữ nguyên lồng và vị trí treo ít nhất 3–4 tuần đầu.
7. Thời Gian Thuần Chào Mào Mất Bao Lâu?
Chim Bổi: 1–3 Tháng
Chim hoang dã cần thời gian dài để quen môi trường, con người. Một số cá thể nhát hơn có thể mất đến 4 tháng.
Chim Chuyền: 2–4 Tuần
Chim đã qua giai đoạn thuần sơ thích nghi nhanh hơn. Thời gian này phụ thuộc vào cách chăm sóc và tính chim.
Yếu Tố Ảnh Hưởng
- Tuổi chim: Chim non dễ thuần hơn chim trưởng thành
- Tính chim: Một số cá thể dạn dĩ tự nhiên, số khác nhút nhát
- Cách chăm: Kiên trì, nhẹ nhàng giúp chim thuần nhanh hơn
8. Những Lỗi Thường Gặp Khi Thuần Chào Mào
- Mở Áo Lồng Quá Sớm: Mở áo lồng khi chim chưa quen môi trường khiến chim hoảng loạn, từ chối ăn uống. Đây là lỗi phổ biến nhất của người mới chơi chim.
- Treo Chim Nơi Đông Người Ngay Từ Đầu: Chim cần thời gian yên tĩnh để phục hồi. Treo ngay ở nơi đông người khiến chim căng thẳng, không ăn, suy nhược nhanh.
- Thay Đổi Thức Ăn Liên Tục: Thay đổi thức ăn đột ngột gây rối loạn tiêu hóa, chim từ chối ăn. Giữ nguyên thức ăn quen thuộc ít nhất 2–3 tuần đầu.
- Nóng Vội, Làm Chim Sợ Thêm: Một số người muốn chim nhanh dạn, liên tục đến gần, chạm vào lồng. Điều này khiến chim sợ hãi hơn, kéo dài thời gian thuần.
9. Dấu Hiệu Chào Mào Đã Thuần Thành Công
- Chim Đứng Lồng, Không Bay Loạn: Chim đã thuần đứng yên trên cầu đậu, không bay tứ tung khi có người đến gần. Đây là dấu hiệu rõ nhất của việc thuần thành công.
- Ăn Uống Bình Thường Khi Có Người: Chim ăn uống thoải mái ngay cả khi có người đứng gần lồng. Không từ chối thức ăn, không trốn vào góc lồng.
- Bắt Đầu Líu, Hót Trở Lại: Chim cảm thấy an toàn sẽ bắt đầu kêu, líu lúc sáng sớm hoặc chiều tối. Giọng hót dần rõ ràng, ổn định.
- Ít Giật Mình Khi Có Tiếng Động: Chim không hoảng sợ khi có tiếng động nhẹ: tiếng nói, tiếng bước chân, tiếng cửa đóng mở. Chỉ giật nhẹ khi có tiếng động lớn đột ngột.
10. Cách Chăm Sóc Sau Khi Chào Mào Đã Thuần
- Duy Trì Chế Độ Ăn Ổn Định: Tiếp tục cho chim ăn cám mềm, chuối, mồi tươi (dế, cào cào) theo tỷ lệ cân đối. Bổ sung vitamin, khoáng chất 2–3 lần/tuần.
- Phơi Nắng, Tắm Nước Đúng Cách: Phơi nắng buổi sáng 15–20 phút, giúp chim tổng hợp vitamin D. Tắm nước 2–3 lần/tuần, dùng bình xịt hoặc để chậu nước trong lồng.
- Tập Dợt Hót, Dợt Đấu Nhẹ: Sau khi chim đã ổn định, bắt đầu cho chim nghe giọng mẫu hoặc dợt với chim khác. Thời gian dợt 10–15 phút/ngày, tránh dợt quá lâu gây căng thẳng.
- Giữ Chim Luôn Sung Và Khỏe: Quan sát chim hàng ngày: lông, phân, cách ăn uống. Phát hiện sớm dấu hiệu bệnh để xử lý kịp thời. Chim khỏe mới phát triển giọng hót tốt.
Cách thuần chào mào hiệu quả không nằm ở việc làm nhanh, mà ở sự đều đặn và nhẹ nhàng mỗi ngày. Khi chim đã quen người, ổn định tâm lý và ăn uống tốt, đó cũng là lúc chào mào bắt đầu phát huy hết tố chất vốn có.
Nguồn: https://vuongquocloaivat.com
