Nghe tên quen tai nhưng cá sú mì sống ở đâu thì không phải ai cũng trả lời chính xác. Có người cho rằng chúng chỉ sống ở biển sâu, người khác lại nghĩ cá hiện nhiều ở vùng nước lợ ven bờ.
1. Cá Sú Mì Là Cá Gì?
Cá sú mì (Cheilinus undulatus) thuộc chi Cheilinus trong họ Cá bàng chài (Labridae), là loài lớn nhất của họ này. Loài được nhà tự nhiên học người Đức Eduard Rüppell mô tả lần đầu vào năm 1835.
Tên quốc tế của loài là Humphead wrasse hoặc Napoleon wrasse, do phần đầu phình to giống mũ của hoàng đế Napoleon. Người dân châu Á thường gọi là cá su, cá mó, hay cá song Napoleon.
Cá sú mì trưởng thành đạt chiều dài 1-2 mét, trọng lượng 20-180 kg. Cá đực lớn nhất ghi nhận dài 2,3 mét, nặng 191 kg, thọ trên 30 năm.
Đặc điểm nhận dạng:
- Phần đầu phình to, môi dày
- Thân màu xanh lục đến xanh tím khi trưởng thành
- Các vệt sọc đen chạy dọc mắt khi còn trẻ
- Vây lưng và vây đuôi có viền màu vàng hoặc cam
2. Cá Sú Mì Sống Ở Đâu?
Cá Sú Mì Phân Bố Ở Khu Vực Nào?
Cá sú mì phân bố rộng khắp vùng biển nhiệt đới Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Phạm vi địa lý trải dài từ:
Ấn Độ Dương:
- Biển Đỏ và bờ biển Đông Phi
- Quần đảo Seychelles và Maldives
- Bờ biển phía Tây Ấn Độ
Thái Bình Dương:
- Từ bờ biển Đông Phi đến quần đảo Tuamotu
- Từ quần đảo Ryukyu (Nhật Bản) xuống phía Nam đến New Caledonia
- Vùng biển Đông Nam Á: Philippines, Indonesia, Malaysia, Thailand
Tại Việt Nam:
- Quần đảo Hoàng Sa
- Quần đảo Trường Sa
- Quần đảo Côn Đảo
- Vùng biển Nha Trang, Cam Ranh
- Đảo Phú Quốc và quần đảo Nam Du
- Các rạn san hô ven bờ miền Trung
Cá sú mì không phân bố đều. Loài tập trung ở vùng có rạn san hô phát triển, nước trong và ít bị khai thác.
Cá Sú Mì Sống Ở Nước Mặn, Lợ Hay Nước Ngọt?
Cá sú mì sống hoàn toàn trong nước mặn, không chịu được nước lợ hay nước ngọt.
Yêu cầu độ mặn:
- Độ mặn: 32-36 ppt
- Không chịu được độ mặn dưới 30 ppt
- Không di chuyển vào vùng nước lợ
- Không xuất hiện gần cửa sông
Lý do không sống nước lợ:
- Cơ chế thẩm thấu chỉ thích nghi với nước mặn
- Thận không điều chỉnh được độ mặn thấp
- Mang không hoạt động hiệu quả trong nước lợ
- Áp lực thẩm thấu gây stress chết cá
3. Môi Trường Sống Ưa Thích Của Cá Sú Mì
Độ Sâu Và Tầng Nước Thường Sinh Sống
Cá sú mì sinh sống ở nhiều độ sâu khác nhau theo giai đoạn phát triển:
Cá non (dưới 30 cm):
- Độ sâu: 1-5 mét
- Vùng rạn nông, gần bờ
- Ẩn náu trong hang đá, kẽ san hô
- Tránh cá lớn săn mồi
Cá thiếu niên (30-80 cm):
- Độ sâu: 5-20 mét
- Di chuyển ra rạn sâu hơn
- Mở rộng phạm vi hoạt động
- Bắt đầu thiết lập lãnh thổ
Cá trưởng thành (trên 80 cm):
- Độ sâu: 10-60 mét
- Tập trung ở sườn rạn ngoài
- Vùng có dòng chảy mạnh
- Mật độ con mồi cao
Loại Đáy: Bùn, Cát Hay Đá?
Cá sú mì gắn bó chặt chẽ với rạn san hô và các cấu trúc đá:
Rạn san hô:
- Môi trường ưa thích nhất
- Cung cấp nơi ẩn náu và thức ăn
- Cấu trúc phức tạp tạo nhiều hang, hốc
- Mật độ sinh vật cao
Loại rạn:
- Rạn viền: Phổ biến nhất
- Rạn đảo: Mật độ cá cao
- Rạn chắn: Môi trường lý tưởng
- Rạn đá ngầm: Cá lớn thường xuất hiện
Đáy đá:
- Khu vực có nhiều hang động
- Đá lớn tạo nơi trú ẩn
- Thường ở sườn dốc, vách đá
- Cá đực lớn ưa thích
Đáy cát:
- Cá sú mì hiếm khi xuất hiện
- Chỉ di chuyển qua
- Không có nơi ẩn náu
- Nguồn thức ăn nghèo
Đáy bùn:
- Cá sú mì không bao giờ xuất hiện
- Nước đục, tầm nhìn kém
- Không có cấu trúc rạn
- Độ mặn thường thấp
4. Tập Tính Sinh Sống Của Cá Sú Mì
Tập tính xã hội
- Cá non: Sống theo nhóm (5-10 con) tại các rạn nông để cùng ẩn náu và tự vệ.
- Cá thiếu niên: Tách dần thành nhóm nhỏ (2-4 con), bắt đầu có ý thức bảo vệ lãnh thổ.
- Cá trưởng thành: Sống đơn lẻ. Thiết lập và tuần tra lãnh thổ riêng (500-2.000 m2).
- Cá già: Sống hoàn toàn độc lập trong lãnh thổ rộng lớn (lên đến 5.000m2), ít giao thiệp.
- Mùa sinh sản: Tập hợp tạm thời theo nhóm (1 đực – nhiều cái). Sau khi đẻ trứng, chúng tách ra sống riêng và không chăm sóc con.
Chu kỳ hoạt động
- Rạng sáng (6:00 – 8:00): Thức dậy, rời hang và bắt đầu tuần tra lãnh thổ.
- Buổi sáng (8:00 – 12:00): Thời điểm hoạt động mạnh nhất; tập trung săn mồi và di chuyển khắp khu vực.
- Buổi trưa (12:00 – 15:00): Nghỉ ngơi dưới bóng san hô để tiêu hóa thức ăn và tránh nắng.
- Chiều tối (15:00 – 18:00): Hoạt động trở lại để kiếm ăn lần cuối và kiểm tra lãnh thổ trước khi về hang.
- Ban đêm (18:00 – 6:00): Nghỉ ngơi hoàn toàn trong hang, chỉ duy trì cảnh giác để tự vệ.
Việc hiểu rõ cá sú mì sống ở đâu không chỉ giúp người đọc mở rộng kiến thức mà còn rất hữu ích cho những ai muốn tìm bắt.
Nguồn: https://vuongquocloaivat.com
